Usabilidade como enfoque de colaboração multiprofissional: Um estudo de caso didático sobre tradução centrada em usuárias/os
DOI:
https://doi.org/10.26512/belasinfieis.v14.n2.2025.55922Palavras-chave:
Colaboração multiprofissional. Comunicação técnica. Formação de tradutoras/es. Usabilidade. Tradução Centrada em Usuárias/os.Resumo
Por mais que muitas teorias da tradução foquem nas/os leitoras/es e no contexto alvo, métodos de usabilidade não têm tradicionalmente integrado a formação de tradutoras/es. Uma inovação denominada Tradução Centrada em Usuárias/os (TCU), um modelo baseado em usabilidade e no design centrado em usuárias/os, oferece ferramentas de usabilidade concretas que estavam em falta nas teorias de tradução. A TCU também pretende ajudar tradutoras/es a falar a mesma língua que outras/os especialistas em comunicação, como redatoras/es técnicas/os. Uma vez que ambas as profissões compartilham a filosofia da defesa dos interesses das/os usuárias/os, o conceito de usabilidade é um denominador comum que pode funcionar como ponto central de colaboração. Neste estudo de caso didático, nós discutimos o ensino de quatro métodos da TCU: as personas, a/o leitora/or implícita/o, a avaliação heurística e a testagem de usabilidade. Nós descrevemos nossas experiências didáticas, analisamos o feedback de estudantes acerca dos quatro métodos e relatamos uma atividade realizada pelas/os discentes envolvendo a avaliação heurística. Por fim, nós também sugerimos maneiras nas quais a TCU pode fomentar a importante conexão entre competências profissionais e colaboração multiprofissional.
Downloads
Referências
BYRNE, J. (2006). Technical translation: Usability strategies for translating technical documentation. Dordrecht, the Netherlands: Springer.
DANSKA, A., Sakari H., & Markku R. (1996) Euroopan integraatio: Koneiden, laitteiden ja tuotteiden käyttöohjeet (“European Integration: User Guides for Machines, Appliances and Products”), Integraatiotiedote 22, Helsinki: Metalliteolli-suuden keskusliitto MET.
GNECCHI, M., Maylath, B., Mousten, B., Scarpa, F., & Vandepitte, S. (2011). Field convergence between technical writers and technical translators: Consequences for training institutions. IEEE Transactions on Professional Communication, 51(2), 168–184. doi:10.1109/TPC.2011.2121750
GOUADEC, D. (2007). Translation as a profession. Amsterdam and Philadelphia: John Benjamins.
KORVENRANTA, H. (2005). Asiantuntija-arvioinnit. [Expert evaluations]. In S. Ovaska, A. Aula, & P. Majaranta (Eds.), Käytettävyystutkimuksen menetelmät. [Methods in usability engineering] (pp. 111–124). Tampere, Finland: Tietojenkäsittelytieteiden laitos, Tampereen yliopisto, raportti B-2005-1.usability engineering] (pp. 111–124). Tampere, Finland: Tietojenkäsittelytieteiden laitos, Tampereen yliopisto, raportti B-2005-1.
KOSKINEN, J. (2005). Käytettävyystestaus. [Usability testing]. In S. Ovaska, A. Aula, & P. Majaranta (Eds.), Käytettävyystutkimuksen menetelmät. [Methods in usability engineering] (pp. 187–208). Tampere, Finland: Tietojenkäsittelytieteiden laitos, Tampereen yliopisto, raportti B-2005-1.
KUUTTI, W. (2003). Käytettävyys, suunnittelu ja arviointi . [Usability, design, and evaluation]. Helsinki: Talentum.
MARCUS, A. (2004). Return on investment for usable user-interface design: Examples and statistics. Retrieved from http://www.amanda.com/joomla_uploads/whitepapers/ AM+A_ROIWhitePaper_20Apr0%201.pdf
MINACORI, P., & Veisblat, L. (2010). Translation and technical communication: Chicken or egg? Meta: journal des traducteurs/Meta: Translators’ Journal, 55(4), 752–768. doi:10.7202/045689ar
NIELSEN, J.(1993). Usability engineering. Boston: Academic Press.
NIELSEN, J., & Molich, R. (1990). Heuristic evaluation of user interfaces. Proceedings of human factors in computing systems (CHI 1990) (pp. 249–256). New York: ACM. Retrieved from http://dl.acm.org/results.cfm?h=1&cfid=466900177&cftoken= 67970579
OTAVA, A. (2013). Focus on the audience: Three cases of user-centered translation (master’s thesis), Tampere, Finland: University of Tampere. Retrieved from http://urn.fi/URN:NBN:fi:uta-201311151601
RISKU, H. (2004). Migrating from translation to technical communication and usability. In G. Hansen (Ed.), Claims, changes and challenges in translation studies. Selected contributions from the EST congress, Copenhagen 2001 (pp. 181–195). Amsterdam and Philadelphia: John Benjamins.
RUBIN, J., & Chisnell, D. (2008). Handbook of usability testing: How to plan, design, and conduct effective tests (2nd ed.). Indianapolis: Wiley Publishing.
SULLIVAN, P. (1989). Beyond a narrow conception of usability testing. IEEE Transactions on Professional Communication, 32(4), 256–264.
SUOJANEN, T., Koskinen, K., & Tuominen, T. (2015). User-centered translation. London and New York: Routledge.
SUOJANEN, T., & Tuominen, T. (2015). Käännösten käytettävyyden heuristinen arviointi. In D. Rellstab, & N. Siponkoski (Eds.), Rajojen dynamiikkaa, Gränsernas dynamik, Borders under Negotiation, Grenzen und ihre Dynamik : VAKKI-symposiumi XXXV. Vaasa 12.-13.2.2015 (pp. 270-280). (Vakki Publications; No. 4). VAKKI. http://www.vakki.net/publications/2015/VAKKI2015_Suojanen&Tuominen.pdf
SUOKAS, J., Pukarinen, K., von Wolff, S., & Koskinen, K. (2015). Testing Testing. Putting Translation Usability to the Test. Journal of Translation and Technical Communication Research, 8(2), 499-519. Retrieved from http://www.trans-kom.eu/bd08nr02/trans-kom_08_02_09_Suokas_ua_Testing.20151211.pdf.
WALLSTRÖM, M. (2005, Jan. 13). Tsunami, Barroso Commission, Fado music. [Blog entry]. Retrieved from http://ec.europa.eu/archives/commission_2004-2009/blogs/wallstrom/we_write_2005_and_a.html
Downloads
Publicado
Como Citar
Edição
Seção
Licença
Copyright (c) 2025 CC BY

Este trabalho está licenciado sob uma licença Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Dado ao acesso público desta revista, os textos são de uso gratuito, com obrigatoriedade de reconhecimento da autoria original e da publicação inicial nesta revista
A revista permitirá o uso dos trabalhos publicados para fins não comerciais, incluindo direito de enviar o trabalho para bases de dados de acesso público. As contribuições publicadas são de total e exclusiva responsabilidade dos autores.
Os autores, ao submeterem trabalhos para serem avaliados pela revista Belas Infiéis, mantêm os direitos autorais e concedem à revista o direito de primeira publicação, sendo o trabalho licenciado sob a Creative Commons Attribution License Atribuição 4.0 Internacional (CC BY 4.0).
















